Wie op zaterdag over de markt in Leuven wandelt, kent hem waarschijnlijk al. Boer Maarten staat er elke week met groenten, fruit en eieren, recht van zijn velden in Attenrode. Om de boerderij meer te verduurzamen, kopen De Landgenoten 2,5 hectare grond vrij.
Maarten Van Gool zit al 30 jaar in de stiel. In april 1996 begon hij als 27-jarige bioboer in Ramsel (Herselt), waar hij de kans kreeg om grond en een loods te huren van een collega die met pensioen ging. Eind 2007 kocht hij een hoeve uit 1866 in Attenrode.
Maarten groeide niet op in een landbouwgezin, maar wel in een huis met een grote tuin. Zijn ouders kweekten er groenten, fruit en aardappelen. Ook teelden ze graan om hun eigen brood te bakken. Maarten trok op zijn 22e naar Frankrijk en Zuid-Duitsland om ervaring op te doen bij bioboeren en een biologische landbouwopleiding te volgen. Biologisch werken voelde voor hem nooit als een keuze, het was vanzelfsprekend.
Groenten vormen de kern van zijn bedrijf. Daarnaast teelt Maarten aardbeien en onderhoudt hij hoog- en halfstambomen, appelen, peren en pruimen, met oude rassen zoals Gravenstein, Renetten, Dubbel Flip en Reine Claude. Onder de bomen lopen 140 legkippen en op de weide staan een 8-tal geiten.
Van veiling naar rechtstreekse verkoop
Waar hij vroeger hoofdzakelijk voor de veiling produceerde, werd de rechtstreekse verkoop vanaf 2001 steeds belangrijker. De zaterdagmarkt in Leuven groeide uit tot een vaste waarde, met wekelijks zo’n 170 klanten. In de lente en de zomer zijn aardbeien en tomaten zeer geliefd. In de herfst en de winter komen de klanten ook voor de minder makkelijk te verkrijgen groenten zoals raapsteel, postelein en boerenkool.
Daarnaast levert Maarten op donderdagen groente-en fruitpakketten via Gasap/Sagal op verschillende afhaalpunten in Brussel. Op vrijdagnamiddag is de hoevewinkel open. Die korte keten zorgt niet alleen voor een stabiel inkomen, maar ook voor een directe band met de mensen die zijn groenten kopen.
Grond vrijmaken met De Landgenoten
Ook na 30 jaar blijven de planten hem verwonderen en geeft het oogsten van verse groenten hem veel voldoening. Tegelijk voelt Maarten hoe zwaar de financiële druk als landbouwer op hem weegt. “De aankoop van een boerderij en gronden vraagt grote investeringen. Die druk wordt met de jaren niet lichter, fysiek noch mentaal. Door met De Landgenoten samen te werken, hoop ik die druk te verlichten, zodat het werk leefbaar blijft, ik na al die jaren wat meer ademruimte krijg en er ook ruimte is voor groei en vernieuwing.”
De samenwerking betekent meer dan financiële rust. Het is voor Maarten cruciaal om de toekomst van de boerderij veilig te stellen. Geschikte landbouwgrond vinden is voor bioboeren vandaag immers heel moeilijk. Grond is te duur geworden en gaat vaak naar grootschalige akkerbouw, paardenhouders of ander niet-agrarisch gebruik. De vraag is groot. Nog voor een boer stopt, is zijn grond vaak al onderhands verkocht aan de hoogst biedende.
Door een deel van zijn gronden onder te brengen bij De Landgenoten, zorgt hij ervoor dat ze met zekerheid bestemd blijven voor biolandbouw. Dat is goed nieuws voor de bodemvruchtbaarheid die Maarten hier met de jaren heeft opgebouwd. Hij hoopt zo ooit de boerderij door te geven aan iemand die even goed voor de grond zal zorgen.
Dat idee van doorgeven is geen toeval. Toen Maarten de boerderij kocht, had de moeder van de vorige eigenaars uitdrukkelijk de wens uitgesproken dat het een werkende boerderij zou blijven. Dankzij die keuze kon Maarten hier starten. Met De Landgenoten wil hij die traditie voortzetten.
Samen leven, werken en creEren
Maarten woont op de boerderij samen met zijn partner Sara ten Westenend. Sara is beeldend kunstenaar, freelance kok en lesgever. Vanuit haar praktijk ontstond het project ‘wie WIJ zijn’, waarbij kunstenaars, landbouw en samenleving elkaar ontmoeten. Voor Maarten betekende het project een nieuwe blik op zijn eigen werkplek: niet alleen als productiegrond, maar ook als plek van verhalen en ontmoeting.
Die lijn willen ze doortrekken. Maarten en Sara bouwen een keuken om meer mensen te ontvangen en samen te brengen rond de vele aspecten van voedsel(productie) en (sociale) ecologie. Voeding verbindt mensen met zichzelf, met elkaar en met de aarde. Dat maakt van de boerderij een interessante plek voor artistiek- educatieve projecten. Er liggen al verschillende plannen klaar met ontwerpers, kunstenaars en organisaties.
Tegelijk blijft Maarten investeren in de landbouw zelf. Hij maakt plannen voor extra tunnels om ook in tussenseizoenen en in de winter meer groenten te telen, voor extra hoogstamfruitbomen en voor een mobiele kippenstal.
Maarten zal de gronden die De Landgenoten vrijkopen, dus blijven bewerken. Door 2,5 hectare grond samen vrij te kopen, creëren De Landgenoten ruimte. Ruimte voor vernieuwing op het veld, financiële ademruimte en ruimte voor een toekomst waarin deze plek kan blijven wat ze al meer dan anderhalve eeuw is: een boerderij waar met zorg voor de grond en voor elkaar wordt gewerkt.
Koop een aandeel of doe een gift