Bio is meer dan een label
Bij De Landgenoten kiezen we bewust voor biologische landbouw. Die biedt ons als maatschappij namelijk heel wat voordelen. Bioboeren vermijden schadelijke pesticiden en kunstmest: zo zorgen ze voor een bodem die leeft, voor een rijkere natuur, voor schonere lucht en helder water.
De vier basisprincipes van bio:
- De biosector vindt de gezondheid van bodem, plant, dier en planeet even belangrijk als die van de mens
- Bio werkt vanuit respect voor de natuur aan landbouw
- Bio moet zorgzaam omspringen met natuurlijke hulpbronnen
- Biologische voedselproductie moet voor iedereen eerlijk zijn
Bio is bovendien meer dan een verzameling losse maatregelen: het is een systeemaanpak op ecologisch, economisch en sociaal vlak. Daarom vragen we onze boeren om gecertificeerd biologisch te werken, hun oogst lokaal af te zetten en open te staan voor hun gemeenschap. We vragen ook een solide bedrijfsplan, gericht op de toekomst.
Aan het roer van De Landgenoten staan experts in biologische en biodynamische landbouw
De bestuursleden van de Raad van Bestuur van onze stichting en coöperatie waken mee over de missie en visie van De Landgenoten, en daarin speelt biolandbouw een belangrijke rol. We vroegen enkele van hen naar de rol die bio speelt in hun leven en werk.
Even voorstellen:
- Gaia is zaakvoerder van De Fruittuin, waar ze appels, peren, pruimen en kleinfruit teelt volgens de principes van de biodynamische landbouw.
- Jan is naast voorzitter van onze raad van bestuur ook bezieler van Widar. In deze dorps- en zorggemeenschap in Merksplas leven mensen met én zonder beperking samen. Widar is ook een biodynamische boerderij die de gemeenschap en buurt voorziet van een breed pallet aan zelfgeteelde en verwerkte voedingswaren.
- Dirk was jarenlang verantwoordelijk voor de dierlijke productietak van Widar, vertegenwoordigt stichting De Landgenoten in ons bestuur, is bestuurder bij Widar en was voorzitter van Landwijzer, het Vlaamse opleidingscentrum voor biologische en biologisch-dynamische landbouw.
Waarom is bio belangrijk voor jou?
Jan: "Ik ben nu 74. Ik leerde biodynamische landbouw kennen toen ik 22 was, als stagiair psychologie in het Iona-instituut in Kessel. Daar was een biodynamische boerderij. Ik begon biodynamisch te eten en nu, vijftig jaar later, doe ik dat nog altijd. Ik woon zelf in Widar en ook hier eten we biodynamisch. Dat is onderdeel van de therapie."
Dirk: "Ik maakte voor het eerst kennis met bio op Widar. Ik was 18 en stagiair. Ik was heel erg bezig met de wereld verbeteren. Toen ik de biodynamische landbouw leerde kennen, dacht ik: dat is iets wat je zelf kunt doen. Het is iets dat de wereld hier lokaal kan veranderen. Daar kan ik concreet mee aan de slag.”
Gaia werkt biodynamisch op haar fruitboerderij. Voor haar zit bio in de manier van werken:
Gaia: "Je houdt de grond gezond door te werken met groenbemesters. Je zorgt er bovendien voor dat planten en dieren zelfredzaam zijn, zodat je als landbouwer zelf minder moet ingrijpen."
Lees verder onder de afbeelding
Waarom is het belangrijk dat De Landgenoten kiezen voor biologische landbouwgrond?
Gaia: "Het doel van De Landgenoten is om grond veilig te stellen. De bedoeling is dat er voedselproductie kan blijven. Als het biolandbouw is, dan blijft de grond vitaal genoeg om generaties lang voedsel te produceren."
Jan heeft jarenlange ervaring met het opvolgen van biologische en biodynamische boerderijen. Hij heeft van dichtbij gezien wat er op het spel staat:
Jan: "Ik vind het zo belangrijk dat dat biologische element goed verzorgd wordt. Anders zou ik mijn energie er niet aan besteden. Ik ben bijvoorbeeld in Sankt Vith bij Terrenhof lang bezig geweest met een overdracht. De boeren daar wilden hun bedrijf doorgeven aan de volgende generatie, maar waren bang dat hun levenswerk verloren zou gaan. Daarom stellen wij dat bij De Landgenoten zo centraal."
Jan: "Het is geweldig mooi om te zien hoe een biologisch landbouwbedrijf ontstaat, hoe mensen zich zich daar altijd door spartelen. Als ze uiteindelijk tijd genoeg krijgen, kunnen ze echt iets neerzetten. En die tijd krijgen ze bij De Landgenoten."
Waarom alles begint bij grond
Dirk: "Bij bio gaat de meeste aandacht naar het opbouwen van de bodem. De bodem is de basis van alles. Als je grond hebt, moet je daar goed voor zorgen. Dan is bio voor mij de meest logische weg."
Dirk: "In Zwitserland loopt het DOK-onderzoek, dat bio, biodynamisch en gangbaar vergelijkt. In hun wetenschappelijk onderzoek zien ze dat bio en biodynamisch beter zijn voor de bodem."
Dat onderzoek loopt al sinds 1978. De onderzoekers zien een betere biologische bodemkwaliteit bij biologisch en vooral bij biodynamisch beheer. Ook onze partnerorganisatie Bioforum bundelde wetenschappelijk onderzoek over bodemkwaliteit.
Gaia: "Grond die nog niet bio is, wordt 'gered' en opgeknapt door bioboeren. Je kan het zo zien: gangbare grond maakt de bodem ziek, en dat kunnen bioboeren 'genezen'. Bij grond die al bio is, blijven de inspanningen die vorige boeren maakten behouden én worden ze verbeterd."
Dirk: "Dat klopt, dat is de essentie. Als je de bodem gezond maakt, heb je gezonde planten. Dan heb je gezonde dieren. Dan heb je gezonde mensen. Als je inbreekt in die gezondheidsregels, dan gaat het fout. Elke stap in de keten moet gezond zijn."
Bio zorgt voor een rijkere natuur
Dat zie je ook terug in de cijfers uit ons nieuwe impactrapport. Onze boeren plantten 533 (fruit)bomen, zorgen voor 5.160 meter aan houtkanten en hagen, en zaaiden 14.970 m² bloemenranden.
Gaia: "Bioboeren of gebruikers van biogrond zorgen inderdaad ook voor de omgeving. Ze stimuleren biodiversiteit op en rond hun velden."
Dirk: "Als je goed zorgt voor de natuur, dan zorgt de natuur goed voor jou. Die wederkerigheid is belangrijk."
Jan: "Ik heb mijn hele leven bomen geplant, om de natuur te herstellen. Elke keer dat Widar de kans kreeg om een stuk grond te kopen, was ik blij dat ik kon bijdragen aan de verzorging van de aarde door bomen te planten. Ik doe dat al sinds ik 21 was."
Welke sociale impact heeft bio?
Jan: "Ook als organisatie hebben we een verantwoordelijkheid, bijvoorbeeld voor mensen met een verstandelijke beperking. Zij hebben al genoeg stenen in hun rugzak. Werken op het land en voeding zijn onderdeel van de therapie."
Dirk: "Als je landbouw kleinschaliger doet en mensen erbij betrekt, kan er in het sociale heel veel gebeuren, zoals het ontstaan van zorgboerderijen."
Dat zie je ook bij de boeren op Landgenoten-grond. De helft van hen ontvangt zorgvragers, samen goed voor 84 zorgvragers per jaar. Zij ervaren er rust, ruimte en structuur op het veld.
Welke rol kunnen mensen spelen?
Jan: "Biologisch heeft drie niveaus. Eerst het individuele niveau: dat kies je zelf. Dat leidt tot geraffineerd egoïsme: je wilt een gezond lichaam hebben. Dan de beroepsmensen, de boeren en tuinders. Die moet je de gelegenheid geven om biologisch te werk te gaan. Het derde niveau is wereldontwikkeling: dan krijg je bodemgezondheid en zorg voor het milieu, in plaats van vervuiling. Het meest overtuigend is de vruchtbaarheid van de bodem en de gezondheid van de omgeving. Die staan vandaag onder druk. En de enige oplossing daarvoor is het biologische."
Gaia: "Door te investeren in biolandbouw investeer je in de voedselzekerheid van Vlaanderen. Zonder gezonde landbouwgrond is er geen gezonde voedselproductie mogelijk. De grond moet gezond zijn om gezond voedsel te kunnen telen. En zonder gezond voedsel hebben we geen gezonde mensen."
Of zoals ons impactrapport het zegt: alles begint bij grond. En die grond begint bij jou.