Schrikt het je niet af om in het Engels te lezen? Dan is het boek ‘Land Power’ van de Amerikaanse politicoloog Michael Albertus een aanrader. Daarin toont hij aan dat de weg naar welvaart, duurzaamheid en gelijkheid van een samenleving afhangt van wie het land bezit. En dat is een idee dat elke Landgenoot als muziek in de oren moet klinken.
Al duizenden jaren staat land symbool voor rijkdom en privilege. En de werkelijke macht van grondbezit is nog groter dan we denken. Albertus laat zien aan de hand van talloze voorbeelden uit de geschiedenis en van over de hele wereld dat de landbezitters bepalen hoe gelijk of ongelijk een samenleving is, of ze zich ontwikkelt of achteruitgaat, en of ze haar milieu beschermt of opoffert.
Verhalen uit de hele wereld
Albertus’ boek is geen hoog gegrepen academische uiteenzetting. Aan de hand van vlot geschreven verhalen van over de hele wereld belicht hij de systematische marginalisering van inheemse volkeren, de uitsluiting van vrouwen van grondbezit en de milieuvernietiging als gevolg van wanbeheer van grond in landen als China en Brazilië. Hij laat zien hoe deze diepgewortelde patronen de hedendaagse samenlevingen blijven bepalen.
Gaandeweg herschrijft hij de moderne geschiedenis aan de hand van de grootschalige herverdelingen van land, die overal andere vormen hebben aangenomen. Vanaf de 16e eeuw hebben Europese koloniale machten en nieuwe natiestaten inheems land in handen van kolonisten gebracht. De 20e eeuw bracht nieuwe golven van landonteigening, van de collectivisaties door de Sovjets of Mao tot initiatieven om grote landgoederen over te dragen aan landbouwfamilies. De keuzes over wie welke grond bezit, hebben al te vaak geleid tot armoede, seksisme, racisme en milieuproblemen. ‘Land Power’ stelt dat het veilig stellen van de menselijke beschaving en de natuur waarvan die afhankelijk is, moet beginnen bij de grond onder onze voeten.
Succesvolle landhervormingen
Albertus geeft ook voorbeelden van succesvolle landhervormingen. Hij belicht de revolutie op het gebied van eigendomsrechten in Peru, de inspanningen van Colombia en Bolivia om het grondbezit uit te breiden naar vrouwen, en de grootschalige initiatieven op het gebied van natuurbehoud in Chili. De lopende programma's voor landrestitutie in Zuid-Afrika en Australië laten zien hoe deze ook een rol spelen bij het rechtzetten van historisch onrecht.
Albertus kijkt ook naar de toekomst. Hij onderzoekt de druk van verstedelijking, klimaatverandering en economische ontwikkeling en stelt dat landbeleid een krachtig instrument is om gelijkheid en duurzaamheid te bevorderen. ‘Land Power’ presenteert een boeiende visie op het hervormen van landeigendom om een rechtvaardige en welvarende toekomst te creëren voor iedereen. Wat we vandaag met het land doen zal ons collectieve lot in belangrijke mate vorm geven.
'Land Power' is uitgegeven bij Basic Books.