De Landgenoten neemt voor het eerst landbouwgrond in erfpacht. De kerkfabriek Heilige Guibertus in Schilde zocht een duurzame beheerder voor enkele landbouwgronden en kwam zo bij De Landgenoten terecht. De kerkfabriek wordt ontzorgd, De Landgenoten bestemt de grond voor de komende 60 jaar voor biologische landbouw, en de boer krijgt zekerheid voor de rest van zijn loopbaan.
In Vlaanderen is nog heel wat landbouwgrond in handen van lokale kerkfabrieken. Dat is ook het geval in Schilde. “We waren niet goed op de hoogte van de gebruikers van onze landbouwgronden,” vertelt Dirk Loos, secretaris van kerkfabriek Heilige Guibertus. “De 3,2 hectare die nu in erfpacht is, werd al vele tientallen jaren bewerkt door dezelfde familie. De overeenkomst werd ooit mondeling afgesloten met de vader van de huidige pachter, de looptijd werd steeds stilzwijgend verlengd en de pacht werd doorgegeven van vader op zoon. Door het pensioen van de huidige pachter kwamen de gronden recent weer op onze radar.”
Kerkfabriek wordt ontzorgd
Dat is niet uitzonderlijk. De gronden hebben vaak een lange geschiedenis en zijn soms al sinds de Middeleeuwen in handen van kerkelijke instellingen. Daardoor zijn niet alle gegevens even goed gedocumenteerd. Bovendien worden veel kerkfabrieken beheerd door lokale vrijwilligers en is het steeds moeilijker om hier mensen voor te engageren. Dat maakt goed beheer van deze publieke gronden uitdagend.
“Als kerkfabriek waren we daarom vooral op zoek naar een manier om ontzorgd te worden,” zegt Loos. “De percelen werden al geruime tijd biologisch bewerkt, en ook vanuit het bisdom wordt biologische landbouw gepromoot omwille van de ecologische meerwaarde. We stelden een openbare oproep op voor een beheerder die dat ecologische aspect zou respecteren, een lange looptijd kon garanderen en een correcte canon kon betalen. De Landgenoten bleek de ideale kandidaat.”
“Voor ons is dit een zeer boeiende kans omdat we de gronden niet moeten aankopen,” vult Petra Tas, coördinator van De Landgenoten aan. “Landbouwgrond in Vlaanderen is duur, en wanneer we een crowdfunding opzetten om een grond vrij te kopen heeft dat altijd wel wat voeten in de aarde. Bovendien vinden we het logisch dat publieke gronden eigendom van de gemeenschap blijven. In dit geval blijft de kerkfabriek de eigenaar, maar wordt die volledig door ons ontzorgd wat betreft beheer en contact met de boer.” De Landgenoten sluit nu zelf een overeenkomst met de nieuwe boer, die daardoor voor de rest van zijn loopbaan op deze grond kan rekenen.
Cruciale akkers voor het landbouwbedrijf
De nieuwe gebruiker is bioboer Piet De Bolle, die enkele jaren geleden begon met de overname van De Dobbelhoeve. Dat is een gemengd bedrijf met boerderijwinkel dat vroeger aan twee verwante families toebehoorde, waaronder de familie die de gronden van de kerkfabriek bewerkte. Voor Piet is het een geruststelling dat hij deze gronden nu ook zelf kan bewerken. “In totaal gebruiken we zo’n 100 ha grond, maar daar is veel natuurgrond bij, die is landbouwkundig minder interessant. De 3,2 ha van de kerkfabriek lijkt niet veel, maar het is waardevolle akkergrond. Er is een waterpunt en de percelen worden al vele jaren biologisch bewerkt, wat de waarde alleen maar vergroot. We zouden deze grond nooit zelf kunnen aankopen, dus we zijn heel tevreden met de regeling.”